Stres Yönetimi

 

 

Psikolog Aslıhan Topyay’dan Stres Yönetimi ve stresin nedenleri…

Modern toplumun hastalığı olarak ifade edilen stres, aslında günlük yaşamın bir parçasıdır.Günümüzde çoğu insan, farkına varmasa bile yoğun bir stres yüküne sahiptir. İyi ya da kötü ne olursa olsun yaşamımızdaki değişiklikler, stresli durumlardır. Günlük rutin yaşamımızda değişikliğe neden olan herhangi bir şey, stres vericidir. Vücut sağlığımızda meydana gelecek bir değişiklik veya zihinsel değişiklikler de gerçek, somut değişiklikler kadar strese yol açarlar. Günlük hayatımızdaki şahit olduğumuz iddialar, yorumlar, anlaşmazlıklar ve çatışmalar da stres yaşamamıza neden olurlar.

             Stres, pozitif şekilde yönetilirse, vücut kendini kolayca yeniler ve stresten kaynaklanan hasarları onarabilir. İnsanlar durumlara göre farklı tepkiler verirler . Kimileri bir çok aktivite ile çok meşgul olmaktan hoşlanır , kimileri de daha yavaş bir tempoyu ve daha az aktivite tercih ederler. İnkar edilemez biçimde tüm hayatımızı dolduran stresin stresi yönetmek için öncelikle belirtilerini, kaynaklarını ve tiplerini  öğrenmek gerekmektedir. İki ana tip stres çeşidi vardır:

  • AKUT STRES: Savaş ya da kaç sendromu olarak da bilinir. Akut streste beden var olan ve korku yaratan bir duruma hemen tepki verir. Akut stres tepkisi anidir, şiddetlidir, belli durumlarda ortaya çıkar ve tehdit edici özelliği vardır. Bu tip strese en iyi örnekler; sınavlar, iş görüşmeleri, hafif tipte araba kazalarıdır.
  • KRONİK STRES:  Akut bir stres durumuna uzun süre maruz kalma sonucunda oluşur. Kronik stres tepkisi , çözümü zor, uzun dönmeli ve karmaşıktır. İlişki problemleri, iş yaşamındaki zorluklar veya finansal çıkmazlar kronik strese en iyi örneklerdir.

STRES BELİRTİLERİ

            Stres keman yayına benzetilebilir. Eğer keman teli çok gevşek ise (yeterli stres yok ise ) ,müzik üretemeyecektir. Keman teli çok gergin ise (aşırı stres var ise ) kopacaktır. Yani orta ve hafif  şiddete stres yararlıdır, enerji verir  ve motive eder. Fakat uzun vadeli ve çözümü zor stresler sağlık sorunlarına yol açabilir. Örneğin:

  • Fiziksel belirtiler: Baş ağrısı veya kronik yorgunluk
  • Zihinsel belirtiler: Düşük konsantrasyon
  • Duygusal belirtiler:Depresyon veya huzursuzluk
  • Sosyal belirtiler: İçe çekilme toplumdan uzaklaşma

STRES KAYNAKLARI

  1. Dış stres kaynakları , başınıza gelen olaylar ve durumlardır. Bunlar:
  • Majör hayat değişiklikleri: Pozitif olaylar; doğum evlilik, yeni bir ev, negatif olaylar ise sevilen birinin kaybı veya boşanma sürecidir.
  • Çevre: Hava kirliliği, ses kirliliği, sürekli havlayan  bir köpek
  • Tahmin edilemeyen olaylar: Aylık faturalar, maaşta beklenmeyen bir kesinti
  • Aile: Çocukların okul problemleri veya kayınvalde sorunları
  • İş çevresi: Aşırı bir iş yükü veya imaknsız bir patron.
  • Sosyal durumlar:  İş yerinde seminer vermek veya tanımadığınız birisiyle buluşmak

II. İç Stres Kaynakları: Kendimizn üretttiği tipte stres kaynaklarıdır. Zihnimizde beliren ve dinlenmemizi engelleyen iç kaynaklı durumlara bağlı olarak gelişir. Bunlar:

  • Korkular: Yüksekten veya uçmaktan korkma, yeterince tanıdık olmayan bir çevrede konuşma yapabilme
  • Belirsizlik: Sağlıkla ilgiili bir test sonucunu bekleme
  • Atıflar: Hayata negatif bir açıyla bakmak, kötü beklentiler içinde olmak
  • Gerçekçi olmayan beklentiler:Aşırı mükemmeliyetçi ve kontrolcü bir kişilik yapısıyla fazla plancı bir yaklaşım

Stres günlük yaşamın bir parçası ve bunu kabul etmek gerekmektedir. Stres yönetiminin anahtarı ise sizde strese neden olan durumları tanımlayarak; stresin , size karşı bir tehdit halinde olması yerine, sizin yanınızda sizin için çalışmasını sağlamaktır.

Psikolog Aslıhan Topyay

Related Posts with Thumbnails

Leave a Reply