Tıkınırca Yeme Sendromu

Kilo problemi olan hastaların büyük bir grubu tekrarlayan “tıkınırcasına yeme” ya da “kontrolü kaybederek yeme” dönemleri yaşar. Tıkınrca yeme sendromunda ne yenildiğinin ve ne kadar yenildiğinin kontrolü kaybolur.

  • Herzamankinden hızlı ve fazla yenir
  • Patlayacakmış hissi yaşanana kadar yenmeye devam edilir.
  • Fiziksel açlık çekilmemesine rağmen oldukça çok miktarda yenir.
  • Tıkınırca yerken utanma duygusu eşlik ettiği için genelde yalnız yenir.
  • Aşırı yemeden sonra suçluluk duygusu, iğrenme ve depresif bir durum görülür.

Eğer yukarıda sayılanlar sıkça tekrar ediyorsa kilo problemi ile birlikte ya da kilo problemi olmaksızın  Tıkınırca Yeme Bozukluğundan bahsedilebilir.

Görülme Sıklığı

Tıkınıca yeme  bozukluğu son zamanlarda tanısı konulan ama en yaygın yeme bozukluklarından biridir. Obezlerin yüzde 20’sinde görülmekle birlikte, kilosu normal kişilerdeki görülme sıklığı da azımsanmayacak kadar çoktur. Kadınlarda görülme sıklığı erkeklere göre daha fazladır. Genç yaştan beri diyet yapanlarda ve yo-yo diyeti (sık sık kilo alıp verme) yapanlarda daha sık görülmektedir.

Tıkınırca yeme davranışına şunlar neden olabilir:

  • Hoş olmayan duygudurumları: Kaygı, sıkıntı gibi olumsuz duygular ve depresyon en temel nedenidir.
  • Çok uzun aralıklarla çok az yemek: Bu durum fizyolojik mahrumiyet yaratarak kişiyi aşırı yemeye iter.
  • Aşırı sıkı diyetlere uymayı denemek: Mükemmeliyetçi bir tutum takınmak, kaçamakları ya hep ya hiç ilkesiyle değerlendirmek ve bir kere kaçamak yapınca diyeti terk etmek gerektiğine inanç tıkınırca yeme davranışını tetikler.

Bu tip yeme dönemlerini durduracak yöntemler şu başlıklarla açıklanabilir:

  • Yeme stili oluşturmak. Yiyeceklerin nerede ve nasıl yeneceği önemlidir. Yeme üzerinde kontrol sağlanmasına yardımcı olur. Bu nedenle evde veya iş yerinde önceden belirlenen bir yer yemek yeme yeri olmalıdır. Böylece kişi bu yerin dışında yediği zaman atıştırma yaptığının farkına vararak zamanla kontrolünü arttıracaktır.
    • Kaçınılan Yiyecekleri Yeme Listesine Eklemek . Eğer yiyecekleri “iyi yiyecek” ve “kötü yiyecek” olarak ayırıyorsanız ve asla “kötü yiyecekler”i seçmemeye eğilimliyseniz“ya hep ya hiç” düşünme stiline sahipsiniz demektir. Bu tip bir diyet katı ve kolay kırılır. Herhangi bir kuralı yıkma durumu algılandığında ise aşırı yeme davranışı ortaya çıkar.Eğer bu tip bir problem yaşıyorsanız aşamalı olarak yemek seçmeli ve kaçındığınız yiyecekleri zamanla listenize koymalısınız. Hiçbir yiyeceğin sakıncalı olmadığını bilmeli ve istediğiniz yiyeceklerden az miktarda yeme konusunda kendinize izin vermelisiniz.
    • Tıkınırca Yemeye Yol Açan Nedenleri Keşfetmek.  Tıkınırca yeme durumu söz konusu olduğunda, ne yediğinizi, ne kadar yediğinizi, yerken ne hissettiğinizi ve son günlerde neler yaşadığınızı not alın. Not almanız sizi nelerin tetiklediğini fark etmenize yardımcı olacaktır. Bununla birlikte asıl problemi nasıl çözebileceğinize dair bir plan yapabilirsiniz. Gerektiğinde psikoloğunuzdan bu konuyla ilgili destek alabilirsiniz.

Psikolog Aslıhan Topyay

Related Posts with Thumbnails

Leave a Reply